Anne Sütüne Katkıda Bulunan Yiyecekler

süt (5)

‘Her iyi beslenmiş bebeğin yanında bir de iyi beslenen bir anne var.‘

Dr. Yasemin Bradley/ Beslenme Danışmanı

Bazı yiyeceklerin anne sütünee katkıda bulunduğuna dair genel bir inanış var. Ancak gerçek şu; bu alandaki araştırmalar henüz az ve güvenilir kaynaklara dayanmıyor. Genel olarak anne sütüne katkıda bulunduğu düşünülen yiyeceklere bakalım. Bu yiyecekleri anneler yüzyıllardır kullanıyor ve yararını gördüklerini söylüyor.

​ Çemen otu tohumu

Dünyada çemen otu tohumu yüzyıllardır anne sütüne katkıda bulunması için kullanılıyor. Bazı araştırmalar var ama kesin demek için yeterli değil. Çemen otunun tohumu lif bakımından çok zengin ve bu nedenle sindirim sistemi sorunlarını giderici bir rol oynuyor. Ayrıca birçok sağlığa yararlı fitokimyasal içeriyor.

Çemen otu bitkisinin yaprakları da; demir, fosfor ve özellikle kalsiyum bakımından oldukça zengindir.

​ Çemen otu tohumu çayı

Çemen otunun tohumundan yapılan bu çay, genellikle yeni doğum yapmış kadınlara veriliyor. Çemen otu; fıstık, nohut ve soya fasulyesinin de içinde bulunduğu aileden geliyor.

​ Çörek otu

Hayvanlar üzerindeki araştırmalarda çörek otunun annedeki süte katkıda bulunduğu gözlenmiş.

​ Rezene tohumu

Rezene tohumu annelere özellikle bebekte gaz ve koliği önlemek için veriliyor. Rezene halihazırda erişkinlere sindirim sorunları için verilen bir tohum, çay. Bu etkilerin annenin sütüyle bebeğe de geçeceği düşünülüyor. Birçok anne yararlandığını söylüyor.

süt (8)

​ Anason

Anason tüketimi, anne sütüne katkıda bulunduğu gibi aynı zamanda rahatlatıcı ve sindirim sorunlarını giderme gibi etkileri de var. Sindirim sorunlarını gideriyor. Örneğin; Romalılar düğün davetlerinin sonunda davetlilerin sindirimini kolaylaştırmaları için anasonlu kek verirlermiş.

​ Sarımsak

Sarımsağın hepimizin bildiği gibi bağışıklık mekanizmasını güçlendirici, kalp –damar, kanser hastalıklarını önleyici etkisi var. Aynı zamanda anne sütüne de katkıda bulunduğu söyleniyor. Ancak yine bu konuda çok fazla araştırma yok.

Sarımsak yenildiğinde, özellikle de fazla yenirse annenin sütünün kokusunu ve tadını etkileyecektir. Bir araştırmada annesi sarımsak yiyen bebeklerin daha uzun süre memede kaldığı gözlemlenmiş. Bu bize belki de bebeklerin sarımsağın tadından hoşlandığını gösteriyor. Bazı anneler ise fazla sarımsak yediklerinde bebeklerinin kolik benzeri şikayetleri olduğunu belirtmiş. Bununla birlikte bazı ülkelerde yeni doğum yapan anneye toparlanması için sarmısaklı süt veriliyor.

​ Koyu yeşil yapraklı sebzeler

Ispanak, pazı, maydanoz, dereotu, kuzu kulağı.. Koyu yeşil yapraklı sebzeler özellikle bebeğin sağlıklı bir sinir sistemiyle doğmasını sağlayan folik asitten, kalsiyum, demir, beta-karoten açısından zengin besinler. Anne sütüne de etkileri olduğu düşünülüyor. Süt veren kadınların günde 1-2 porsiyon koyu yeşil yapraklı sebze yemesini öneriyoruz.

​ Kimyon

Anne sütüne katkıda bulunduğu gibi sindirimi düzenlediği, kabızlığı önlediği, gaz ve şişkinliği giderdiği söyleniyor. Kimyon, kalsiyum, demir, magnezyum, çinko mineralleri ve B grubu vitaminlerden zengin bir besin kaynağı.

​ Susam

Susam, güçlü bir kalsiyum kaynağı. Kalsiyum annenin en çok ihtiyaç duyduğu minerallerin başını çekiyor. Hem bebeğin gelişimi, hem de annenin sağlığı için gerekli. Süt veren annelere binlerce yıldır öneriliyor.

süt (1)

​ Dereotu tohumu

Dereotu; demir, magnezyum ve kalsiyum kaynağı. Süte katkıda bulunduğu, sindirimi rahatlattığı, gaz çıkarmayı kolaylaştırdığı, uykuyu düzenlediği düşünülüyor. Dereotu idrara çıkmayı artırıyor, bu yüzden ölçülü kullanılmalı.

​ Hint fesleğeni çayı

Hint fesleğeni çayı, süt veren anneler için geleneksel bir çay. Sakinleştirici etkisi olduğu, bağırsak hareketlerini artırdığı, iştahı düzenlediği düşünülüyor.

​ Kabak ailesi

Kabak çeşitlerinin süte katkıda bulunduğuna inanılıyor. Bu sebzelerin kalorisi düşük, sindirimleri kolay ve bol su içeriyorlar. Su oranlarının yüksek oluşu anne sütünün artmasına neden olabilir.

​ Baklagiller

Baklagiller özellikle de kırmızı mercimek güçlü bir protein, demir ve lif kaynağı. Aynı zamanda anne sütüne katkıda bulunduğuna da inanılıyor.

​ Badem ve Kaju Fıstığı

Badem ve Kaju Fıstığı da anne sütüne katkıda bulunduğu düşünülen yiyeceklerden. Kalorileri yüksek, bol vitamin ve mineral içeriyorlar. Her ikisi de hem enerji hem de besin kaynağı.

​ Kuruyemişler ve Kuru Meyveler

Süt veren anneler için hem bizim ülkemizde, hem de Asya ve Ortadoğu’daki birçok ülkede kuruyemiş ve kuru meyve karışımından yapılmış tatlılar yüzyıllardır kullanılıyor.

süt (1)

​ Yulaf Ezmesi ve Yulaf Lapası

Yulaf; demir, kalsiyum, lif ve B grubu vitaminleri bakımından zengin bir besin kaynağı. Avrupa ve Amerika’da annelerin çok sevdiği bir yiyecek. Yulafın depresyonu önlediği düşünülüyor. İçine taze meyve, kuruyemişler karıştırılarak sütle veya su/sütle pişirilerek yulaf lapası olarak tüketiliyor.

Bütün bu faydalı önerileri hayata geçirmeden önce, size ve bebeğinize uygunluğu açısından doktorunuza danışmayı unutmayın.

Bunların yerine desteklerini kullanabilir miyim?

Yukarıdaki yiyecekler pek çok yararlı bileşiği içeriyor ve bu bileşikler sinerjik etkili; yani birbirlerinin etkisini artırıyorlar. Bu yüzden destek kullandığınız zaman bu sinerjik etkiyi yakalamak zor. Bu yiyeceklerden yararlanırken bile içinde bulunduğunuz özel dönem nedeniyle doktorunuza danışmalısınız. Ayrıca mutlaka belirtmemiz gerekir ki; hamile ve süt veren annelerin herhangi bir doğal destek almadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerekiyor.

Daha çok sütüm olması için daha çok mu yemem-içmem gerekiyor?

Hamilelikten önceki vücut kitle indeksi’ne – BMI‘ınıza bağlı olarak bu sorunun yanıtı değişkenlik gösteriyor Eğer kilonuz normal sınırların altında veya normal ise, olması gerekenden biraz daha fazla yemenizin yararı olabilir. Buradaki amacımız süt döneminde artan enerji ve besin ihtiyacını karşılamak.

Eğer fazla kilolu idiyseniz veya kilo alışınız normal sınırlar içinde kaldıysa ekstra kaloriye ihtiyacınız olmayabilir. Buna mutlaka doktorunuz karar vermeli.

Benim size önerilerim;

1.​ Vücudunuza güvenin, sadece acıktığınızda yiyin.

2.​ Emzirmek annenin sıvı ihtiyacını arttırdığı için, süt verme döneminde içtiğiniz su miktarını arttırmanızda yarar var. Günde en az 10 bardak su için.

3.​ Sağlıklı ve çeşitli bir beslenme biçimine sadık kalın.

Sütüm az diye endişeleniyorsanız…

Annelerin çoğu sütünün yeterli olmadığından yakınır, endişelenir. Bebeğinizin yeterli süt alıp almadığını belirlemek için en iyi yöntem bebeğinizin kilo artışını kaydetmek ve izlemek.

Doğumu izleyen ilk birkaç günde bebekler biraz kilo kaybederler (%5 ila %10 arası). Ancak hemen sonrasında iyi beslenen bebekler hemen kilo almaya başlarlar. Sezaryen veya stresli bir doğum geçirdiyseniz bazen sütünüzün gelmesi zaman alabilir. O zaman bebeğinizin de diğer bebeklere göre kilo artışı ilk zamanlarda daha yavaş olacaktır. Genellikle 2 hafta sonra çoğu bebek doğum kilosuna kavuşur.

Sütüm neden az geliyor?

Her annenin sütü bebeğine özeldir. Vücudunuz sizin bebeğinizin ihtiyacına göre süt üretir. Bebeğiniz emdikçe süt üretme miktarınız da artacaktır. Eğer sütünüz azalırsa nedenleri şunlar olabilir;

​ Meme başlarınız hassas ve emzirirken acıyorsa.

​ Bebeğinize emzik veriyorsanız, bebeğiniz memeyi tercih etmemeye başlar.

​ Bebeğinizi, bebeğiniz istediğinde emzirmek yerine, düzenli aralıklarla süt vermeye çalışıyorsanız.

​ Bebeğinizin uykusu varken beslemek için uyandırılması gerekiyorsa.

​ Stres altındaysanız.

​ Bazen kullanılan bir ilaç da etkili olabilir.

o​ Tiroitlerinizle ilgili bir sorununuz olabilir.

​ Memeyle ilgili daha önceden geçirdiğiniz bir operasyon veya travma varsa.

​ Doğum sırasında çok kan kaybettiyseniz sütün normal miktarlarda gelmesi zaman alabilir.

​ Rahimde doğum sırasında plasenta parçası kalmış olabilir. Eğer kanamanız varsa ve bebeğiniz beslenmiyorsa mutlaka hemen doktorunuza başvurun.

Anne sütünü nasıl saklamalı?

 Yapmanız gerekenler:

​ Sütünüzü sağmadan önce ellerinizi su ve sabunla çok iyi yıkayın. Sonra sütünüzü cam, sert plastik veya BPA içermeyen bir kaba koyun. Ayrıca süt saklamak için yapılmış özel plastik torbaları da kullanabilirsiniz. İdeali cam şişe veya sert kaplar. Plastik torbaları sert bir kaba yerleştirip, ağzını sıkıca kapatarak yırtılmalara karşı önlem alabilirsiniz.

​ Kap veya şişelerinizin üzerini etiketleyin ve ne zaman sütü koyduğunuzu kaydedin. Eğer sütü başka birisi verecekse ve ortamda diğer bebekler de olacaksa üzerine çocuğunuzun adını da yazın.

​ Her şişeye veya kaba bebeğinizin bir seferde içeceği kadar üst koyun

​ Küçük miktarlarda süt de depolamayı da unutmayın.

​ Anne sütü donduğunda genleşir, bu yüzden kapları tepesine kadar doldurmayın, biraz pay bırakın.

​ Sütü küçük porsiyonlarda dondurun(57 ila 142 ml arası). Böylece hem daha çabuk çözersiniz, hem de ziyan etmemiş olursunuz.

​ Önce eski sütü kullanın.

​ Kapların kapağını iyi kapatın.

Yapmamanız gerekenler:

​ Sütünüzü evde genel olarak kullanılan şişe ve kaplarda saklamayın.

​ Çözdüğünüz sütü tekrar dondurup kullanmayın.

​ Sütünüzü ocakta veya mikrodalgada çözmeye çalışmayın.

 Sağılmış süt ne kadar bekleyebilir?

Genelde tercih 4 saat olmasına rağmen sağılmış süt oda sıcaklığında 6 saate kadar saklanabilir. Ancak eğer oda sıcaksa 4 saati geçirmemeye özen gösterin.

Buzdolabında en fazla ne kadar bekletebilirim?

Sağılmış süt buzdolabında 5 güne kadar saklanabilir, ancak 3 gün içinde tüketmek en doğrusu. Buzdolabının arka kısmını daha soğuk olması nedeni ile tercih edin.

 Derin dondurucuda süt 1 yıla kadar bekletilebiliyormuş, doğru mu?

Doğru. Derin dondurucunun arka kısmında 12 aya kadar saklanabilse de ideali 6 aydır.

 Sütü beklettikçe içindeki C vitamini azalıyor, ne yapmalıyım?

Sütü çok fazla bekletmek doğru değil. C vitamini suda eriyen bir vitamin. Tüm bu gruptaki vitaminler gibi dış koşullara dayanıksız, çabuk yok oluyor. Bu nedenle gereğinden fazla bekletince anne sütünüzün içerisindeki C vitamini de azalıyor veya yok oluyor. Ayrıca bebeğinizin büyümesiyle birlikte anne sütünün içeriğinde de değişlikler oluyor. Daha önceden sağdığınız süt, bebeğin o dönemki ihtiyaçlarını karşılayamıyor olabilir.

 Donmuş sütü nasıl çözerim?

Önce dondurmuş olduğunuz en eski sütü çözündürün. Donmuş anne sütünüzü geceden buzluktan buzdolabına geçirin. Yani donmuş anne sütünün önce buzdolabında çözülmesini bekleyin. Çözüldükten sonra hemen kullanın.

 Buradaki en önemli nokta; anne sütü çözüldükten sonra sütü tekrar dondurup kullanmamak!

 Bir başka yöntem de ılık su dolu bir kaba yerleştirerek çözülmesini sağlamak. Mikrodalga veya ocağa koymayın. Bir kısmı soğuk, bir kısmı aşırı sıcak kalabilir. 24 saat içinde kullanmadığınız sütü atın. Sağıp depoladığınız anne sütünde iki katman oluşur bu katmanlardan krema, yağ üst kısma yükselecektir. Bu nedenle ılıttığınız süt şişesini dikkatlice çalkalayarak katmanların birbirine karışmasını sağladıktan sonra bebeğinize verin.

Taze sağdığım sütü donmuş süte ekleyebilir miyim?

Eklenebilir. Ancak önce soğutmalısınız. Ayrıca eklediğiniz miktar donmuş sütten daha az olmalıdır.

Sağılmış sütü nasıl saklamalı?

​ Buzdolabında +4 derece veya daha düşük sıcaklıkta 5 güne kadar saklanabilir.

​ Buzlukta 2 hafta saklayabilirsiniz.

​ Dondurucuda ise 6 aya kadar saklayabilirsiniz.

Buradaki önemli kısım: Sütünüzü her zaman sterilize edilmiş bir kapta saklayın. Eğer pompa kullanıyorsanız kullanmadan önce ve sonra mutlaka sterilize edin.

Çözdükten sonra

​ Çözülmüş anne sütünü güvenle buzdolabında 24 saat süreyle tutabilirsiniz. Fakat asla tekrar dondurulmamalı!

Donmuş süt iyi mi?

Donmuş süt hala anne sütüdür ve bebeğe verilebilecek en iyi gıdadır.

Sütü ılıtmak

Genelde tercih anne sütünü oda sıcaklığına getirip sonra bebeğe vermektir. Süt şişesini ılık su dolu bir kaba yerleştirerek ılıtabilirsiniz.

​ Bebek şişeden içtikten sonra 1 saat içinde kullanılmalı ve artan atılmalıdır.

Sütümü mikrodalgada ısıtabilir miyim?

Hayır! Çünkü mikrodalgada ısıtmak veya çözmek yüksek ısıda partiküllere yol açabilir ve bu da bebeğinizin ağzını yakabilir.

Hamile ve süt veren annelerin sıraladığımız önerileri denemeden veya herhangi bir doğal destek almadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerektiğini tekrardan belirtmeliyim.

Benzer Yazılar

Haftalık E- Bültenimize Abone Olun!

SOSYAL MEDYADA BİZİ TAKİP EDİN!
CLOSE
CLOSE